Bir düşünce kuruluşuna göre Küba, 8 milyar dolarlık yenilenebilir enerji yatırımıyla elektrik ihtiyacının büyük bölümünü karşılayabilir. Bu dönüşüm, ABD’nin enerji ablukasının etkisini kırabilecek stratejik bir adım olarak görülüyor.
Küba’nın yıllardır karşı karşıya olduğu enerji krizi, yenilenebilir enerji yatırımlarıyla aşılabilir. İngiliz Milletler Topluluğu bünyesindeki Geçiş Güvenliği Projesi (TSP) tarafından hazırlanan analiz, ülkenin sadece 8 milyar dolarlık bir yatırımla enerji sistemini dönüştürerek fosil yakıtlara bağımlılığını büyük ölçüde sona erdirebileceğini ortaya koyuyor.
Rapora göre bu yatırım, Küba’nın elektrik üretiminin %93,4’ünü karşılayabilecek kapasitede yenilenebilir enerji altyapısı kurulmasını mümkün kılabilir. Daha geniş kapsamlı bir senaryoda ise 20 milyar doların altında bir bütçeyle ülkenin tamamen yenilenebilir enerjiye dayalı bir şebekeye geçmesi mümkün görünüyor.
Bu öneri, Küba’nın son aylarda derinleşen enerji krizinin ortasında geldi. ABD’nin uyguladığı yaptırımlar ve özellikle petrol tedarikine yönelik baskılar, ülkenin enerji arzını ciddi şekilde sınırladı.
Ocak 2026’dan itibaren petrol tedarikinde yaşanan kesintiler, Mart ayında ulusal elektrik şebekesinin çökmesine kadar uzandı. Yaklaşık 10 milyon nüfus, uzun süreli elektrik kesintileriyle karşı karşıya kalırken, hastaneler, ulaşım ve sanayi altyapısı ciddi şekilde etkilendi.
Tavsiye Edilen Haberler
-
Yenilenebilir EnerjiTürkiye güneşten elektrik üretimindeki artışıyla dünyada 7’nci oldu -
Çevre KirliliğiNehir ve göllerde kokain kirliliği somon davranışını bozuyor
-
-
Küba yenilenebilir enerjiyle bağımsız olabilir mi?
TSP analizine göre Küba’nın sahip olduğu güneş ve rüzgâr potansiyeli, enerji bağımsızlığı için güçlü bir temel sunuyor. Modellemeler, farklı yatırım senaryolarında bile fosil yakıt bağımlılığının hızla azaltılabileceğini gösteriyor.
Örneğin 5 milyar dolarlık bir yatırım bile fosil yakıtların elektrik üretimindeki payını %20 seviyesine kadar düşürebilir. 8 milyar dolarlık senaryoda ise ithal yakıtlara bağımlılık neredeyse tamamen ortadan kalkıyor.
En iddialı modelde elektrik üretiminin yaklaşık %75’i güneş enerjisinden, %20’si rüzgâr enerjisinden sağlanırken, kalan kısım hidroelektrik ve biyokütle kaynaklarından karşılanıyor.
Enerji maliyetleri nasıl değişecek?
Raporda dikkat çeken bir diğer unsur ise maliyet avantajı. Yenilenebilir enerji yatırımlarının, mevcut fosil yakıt temelli sisteme kıyasla daha ucuz elektrik üretimi sağladığı vurgulanıyor.
Analize göre elektrik birim maliyeti:
- Mevcut sistemde kWh başına 14,3 sent
- 5 milyar dolar yatırımda 7,3 sent
- 8 milyar dolar yatırımda 6,5 sent seviyesine kadar düşüyor
Tamamen yenilenebilir sisteme geçişte bile maliyetin 9,9 sent seviyesinde kalması, dönüşümün ekonomik açıdan da uygulanabilir olduğunu gösteriyor.
ABD yaptırımları ve enerji krizi nasıl etkiliyor?
Küba’nın enerji darboğazı, büyük ölçüde ABD’nin uzun süredir uyguladığı yaptırımlarla bağlantılı. Özellikle petrol ithalatını hedef alan politikalar, ülkenin enerji arzını kırılgan hale getirdi.
2026 başında ABD yönetiminin, Küba’ya petrol sağlayan ülkelere yaptırım uygulama tehdidi, tedarik zincirini daha da daralttı. Bu durum, elektrik kesintilerinin artmasına ve temel hizmetlerin aksamasına neden oldu.
TSP araştırmacısı Kevin Cashman’a göre yenilenebilir enerjiye geçiş, yalnızca teknik bir çözüm değil, aynı zamanda jeopolitik bir strateji. Cashman, güneş ve batarya teknolojilerinin ucuzlamasının, fosil yakıt temelli enerji politikalarının etkisini zayıflattığını belirtiyor.
Karayipler için model olabilir mi?
Analiz, Küba’nın başarısının yalnızca ulusal ölçekte değil, bölgesel düzeyde de etkili olabileceğini ortaya koyuyor. Yenilenebilir enerjiye hızlı geçiş, Karayipler’deki diğer ada ülkeleri için de örnek teşkil edebilir.
Küba’nın geçmişte Sovyetler Birliği’nin çöküşü sonrası tarım sistemini hızla dönüştürmesi, benzer bir enerji dönüşümünün de mümkün olabileceğine işaret ediyor.
Ayrıca ülkenin son dönemde Çin desteğiyle 1.000 MW’tan fazla güneş enerjisi kapasitesini devreye alması, bu geçişin halihazırda başladığını gösteriyor.
Küba’nın önünde iki yol bulunuyor: dışa bağımlı ve kırılgan bir enerji sistemi ya da yenilenebilir kaynaklara dayalı daha bağımsız bir gelecek. 8 milyar dolarlık yatırım önerisi, yalnızca bir enerji projesi değil; aynı zamanda ekonomik, çevresel ve jeopolitik bir dönüşümün kapısını aralayabilir.
