İspanya, Portekiz ve Fas’ta yağan yağmurlar ekinlere zarar verince Avrupa’nın kışlık ‘erzak deposu’ tükendi

Akdeniz ülkeleri ile Kuzey Afrika’yı etkisi altına alan aşırı yağış ve sel dalgası, Avrupa’nın kışlık meyve ve sebze ihtiyacını karşılayan üretim bölgelerinde ciddi hasara yol açtı. Ekonomistler, ekinler ve altyapıda oluşan zararın tedarik zincirlerine hızla yansıyabileceğini ve gıda fiyatlarında yeni artışlara neden olabileceğini belirtiyor, 21 Şubat 2026.

İspanya, Portekiz, Fas, İtalya ve Yunanistan’ın bazı bölgeleri, Avrupa’nın iç üretiminin sınırlı olduğu kış aylarında domates, salatalık, avokado, biber, çilek ve turunçgiller gibi ürünleri kuzey ülkelere ihraç ederek kıtanın “kış kilerini” oluşturuyor. Ancak son haftalardaki şiddetli yağışlar, bu arzın sürekliliğini tehdit ediyor.

İspanya’da 22 bin hektar zarar gördü

Son 25 yılın en yağışlı Ocak ayını yaşayan İspanya’da, sigorta birliği Agroseguro’ya göre 22 bin hektarlık tarım arazisinde hasar tespit edildi. İspanya Tarım Bakanı Luis Planas, değerlendirmeler tamamlandığında etkilenen alanın “neredeyse iki katına çıkabileceğini” açıkladı.

Yıkım yalnızca ürünlerle sınırlı kalmadı; sulama sistemleri, tarım makineleri ve kırsal yollar da zarar gördü. Bu durum, hasadı mümkün olan bölgelerde bile ürünlerin toplanmasını ve pazara ulaştırılmasını zorlaştırıyor.

Endülüs’te çiftçi derneği Asaja, toplam üretimin yüzde 20’sinin kaybedildiğini tahmin ediyor. Sadece Córdoba ilinde kayıpların 700 milyon avroya ulaştığı, bunun 550 milyon avrosunun zeytinliklerden kaynaklandığı bildirildi. Tahıllar ve narenciye ürünleri de zarar gördü.

Geçen hafta Başbakan Pedro Sánchez, Granada’nın batısındaki Huétor Tájar kasabasını ziyaret etti. Belediye Başkanı Fernando Delgado, nüfusun yüzde 80’inin kuşkonmaz üretimine bağlı olduğunu belirterek, hasadın üçte birinin hâlâ su altında olduğunu söyledi.

Fransa’da nehirler taştı

Fransa’nın batısında bazı tarım alanları 36 günden fazla aralıksız yağışa maruz kaldı. Ardışık fırtınalar Garonne ve Loire nehirlerinin taşmasına yol açarak meyve bahçeleri ile üzüm bağlarını su altında bıraktı.

Avrupa’da kış meyve ve sebze arzının birkaç bölgeye yoğunlaşması, piyasaları ani hava değişimlerine karşı kırılgan hale getiriyor.

İngiltere ve Hollanda ithalata bağımlı

İngiltere ticaret verilerine göre, geçen yılın Ocak ayında İspanya, İngiltere’nin tatlı biber ithalatının yüzde 70’inden fazlasını ve salatalık ithalatının yüzde 65’ini karşıladı. Fas ise çilek ve ahududu ithalatının üçte birinden fazlasını sağladı.

Hollanda merkezli banka ING’ye göre, ülke taze sebzelerinin yüzde 35-40’ını İspanya, Fas ve Portekiz’den ithal ediyor. Bu üç ülke Ocak ve Şubat aylarında taze meyve ithalatının da yüzde 15-20’sini karşılıyor.

“Fiyatlarda baskı kaçınılmaz”

Londra Ekonomi Okulu Ekonomik Geçiş Uzmanlığı Merkezi’nde politika uzmanı David Barmes, “Avrupa ve Kuzey Afrika’da gördüğümüz seller, Birleşik Krallık’taki çok yağışlı kışla birleştiğinde kaçınılmaz bir sonuç var: sebze ve meyve fiyatlarında baskı göreceğiz” dedi.

Birleşik Krallık merkezli düşünce kuruluşu Enerji ve İklim İstihbarat Birimi’nden Tom Lancaster da arz daralmasının alıcıları daha küçük hacimler için rekabete zorlayabileceğini belirterek, şiddetli yağmurdan zarar gören ürünlerin depolama ve taşımaya daha az dayanıklı olduğunu söyledi.

ING’de gıda ve tarım alanında kıdemli ekonomist Thijs Geijer, Endülüs ve Güney Avrupa’daki olumsuz hava koşullarının fiyatların yıllık bazda daha yüksek seyretmesine yol açacağını ifade etti. Geijer, Hollanda’da söz konusu ürünlerin tüketici fiyat endeksindeki ağırlığının düşük olması nedeniyle enflasyon üzerindeki etkinin sınırlı kalabileceğini kaydetti.

İklim şokları kalıcı hale geliyor

Barmes, son fırtınaların daha geniş bir iklim şokları örüntüsünün parçası olduğunu söyledi. Araştırmalar, İngiltere ve Euro Bölgesi gıda enflasyonu arasındaki farkın önemli ölçüde çikolata ve zeytinyağı gibi iklime duyarlı ürünlerden kaynaklandığını gösteriyor.

“Yılın ilerleyen dönemlerinde gıda fiyatlarında baskı göreceğimizden şüphem yok” diyen Barmes, özellikle kış sebzelerinde alternatif tedarik kaynaklarının sınırlı olduğuna dikkat çekti.

İngiltere Merkez Bankası, Ağustos 2025 tarihli para politikası raporunda iklimle bağlantılı aksaklıkların gıda fiyatlarını yükselttiğini ve enflasyonu yüzde 2 hedefine döndürme çabalarını zorlaştırdığını belirtti.

Hükümetler destek paketleri açıklarken, İspanya çiftçilere 2,2 milyar avro doğrudan yardım ve altyapı için 600 milyon avro kaynak ayırmayı taahhüt etti. Ancak ekonomistler, artan sıklık ve şiddetteki iklim kaynaklı arz kesintilerinin yapısal bir risk oluşturduğu konusunda uyarıyor.