Dünya genelinde biyoçeşitliliğin en büyük parçasını oluşturan böcek alemine dair ezber bozan bir araştırma yayımlandı.
Yeni bilimsel veriler, gezegenimizde vızıldayan, uçan ve sürünen böcek türlerinin sayısının, daha önce tahmin edilenin katbekat üzerinde olduğunu ortaya koydu.
Yapılan son modellemeler, yeryüzünde henüz insan eliyle dokunulmamış ve adlandırılmamış devasa bir gizli canlı dünyası olduğunu gösteriyor.
Preseeding of the National Academy of Sciences (PNAS) dergisinde yayımlanan kapsamlı rapora göre, dünya genelinde en az 14 ila 20 milyon arasında böcek türünün yaşadığı tahmin ediliyor.
Bu çarpıcı rakam, yakın geçmişte yapılan ve küresel böcek çeşitliliğini yaklaşık 6 milyon türle sınırlayan akademik tahminlerin iki ila üç katına denk geliyor.
Tavsiye Edilen Haberler
Taksonomi tarihinden bu yana bilim insanları tarafından resmi olarak adlandırılmış ve tanımlanmış böcek türü sayısının yalnızca 1 milyon civarında olduğu göz önüne alındığında, tablonun bilinmezliği daha net anlaşılıyor.
“Böcek kıyameti” kapıda: Keşfedilmeden yok olma riski
Gezegenimiz uzun süredir bilim dünyasının “Böcek Kıyameti” (Insect Apocalypse) olarak adlandırdığı kitlesel bir yok oluş süreciyle karşı karşıya.
Böcek popülasyonları ve tür çeşitliliği; kontrolsüz pestisit (tarım ilacı) kullanımı, küresel iklim değişikliği, doğal yaşam alanlarının tahribatı ve kentsel ışık kirliliği gibi çok katmanlı tehditler nedeniyle hızla kan kaybediyor.
Yayımlanan yeni küresel tahmin, ekosistemin temel taşını oluşturan bu canlıların korunması adına hayati bir baz veri sağlıyor.
Cornell Üniversitesi’nde görev yapan ünlü entomolog ve biyoçeşitlilik bilimcisi Dr. Laura Melissa Guzman, çalışmanın önemini şu sözlerle vurguluyor:
“Bu araştırma, henüz ne kadar büyük bir zenginliğe sahip olduğumuzu ve daha önemlisi, neleri kaybetmek üzere olduğumuzu net bir şekilde anlamamıza yardımcı oluyor. Bu canlıları koruyabilmek için onları incelemeye ve aramaya hız kesmeden devam etmeliyiz.”
Kosta Rika ormanlarında 1,6 milyon böceğin DNA’sı incelendi
Araştırmanın temelini, biyoçeşitlilik açısından dünyanın en zengin ve en iyi korunan bölgelerinden biri olan Kosta Rika oluşturdu. Dr. Guzman ve uzman ekibi, ülkenin kuzeybatısında yer alan ve UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde bulunan Guanacaste Koruma Alanı’nı (ACG) mercek altına aldı.
Bölgenin seçilmesindeki en büyük etken, kırk yılı aşkın süredir kuru orman, yağmur ormanı ve bulut ormanı ekosistemlerinde kesintisiz olarak böcek izleme çalışmalarının yürütülüyor olmasıydı.
Bilim insanları, okyanus seviyesinden dağ zirvelerine kadar uzanan bu devasa koruma alanında kurulan özel tuzaklardan elde edilen verileri topladı.
Bölgede yakalanan ve yaklaşık 54 bin farklı türe ait olan 1,6 milyondan fazla böcek örneğinin DNA analizleri gerçekleştirildi. Bu devasa veri havuzu, küresel tahminlerin yapılması için gereken güçlü istatistiksel temeli sağladı.
Gizemli yaban arıları küresel hesaplamanın kilidini açtı
Araştırma ekibi, milyondan fazla böcek içeren bu devasa veri setinin içerisinden özel bir canlı grubuna odaklanarak derinlemesine bir analiz yürüttü: Parazitoid yaban arıları.
Kelebekler veya büyük böcek türleri gibi popüler ve üzerinde çok çalışılmış grupların aksine, parazitoid yaban arılarının son derece çeşitli olmasına rağmen bilim dünyasında büyük ölçüde az incelenmiş olduğu biliniyor. Uzmanlar, bu gruptan 388 türe ait 11 binden fazla örneği incelemeye aldı.
Yapılan yaban arısı sayımı ve elde edilen genetik veriler, gelişmiş istatistiksel modelleme yöntemleriyle birleştirildi. Bilim insanları, bu yöntemle bir milyondan fazla böceğin yer aldığı devasa bir örneklemde bile gözden kaçmış olabilecek türlerin oranını hesaplamayı başardı.
Modelleme sonucunda, sadece Guanacaste Koruma Alanı’nda yaklaşık 2 bin 400 parazitoid yaban arısı türünün yanı sıra, henüz kayda geçmemiş 300 binden fazla farklı böcek türünün daha yaşadığı saptandı.
Yerel ölçekte elde edilen bu çarpıcı çeşitlilik oranları, küresel matematiksel modellere uyarlanarak dünya genelindeki toplam tür tahminine ulaşıldı.
Bilim dünyası şaşkın: Bildiklerimiz okyanusta bir damla
Araştırmanın ortaya koyduğu en iyimser alt sınır olan 14 milyon rakamı bile, modern bilimin henüz yeryüzündeki böceklerin yüzde 90’ına yakınından haberdar olmadığını gösteriyor.
Milyonlarca tür, Amazon ormanlarından Afrika savanlarına, hatta kentlerin balta girmemiş yeşil alanlarına kadar keşfedilmeyi ve insan faaliyetleri nedeniyle yok olma tehlikesiyle yüzleşmeyi bekliyor.
Dr. Laura Melissa Guzman, doğanın bu muazzam çeşitliliği karşısında bilim dünyasının hissettiği durumu şu sözlerle özetliyor:
“Gezegenimiz hakkında aslında ne kadar az şey bildiğimiz ve önümüzde öğrenmemiz gereken ne kadar devasa bir kaynak olduğu gerçeği karşısında hayrete düşüyoruz.”
