BM: Şili’deki Lomas Los Colorados çöplüğü küresel metan emisyonunda zirvede

Birleşmiş Milletler Çevre Programı’nın (UNEP) uydu verilerine dayanan yeni raporu, Santiago yakınındaki Lomas Los Colorados çöp depolama alanını, insan kaynaklı metan emisyonlarında dünyanın bir numarası olarak gösterdi. Tesisin yıllık 102.667 metrik ton metan yaydığı hesaplandı. Bu miktar, yaklaşık 2 milyon otomobilin yıllık salımına eşdeğer.

UNEP’in Nisan ayında yayımladığı analiz, en yüksek metan emisyonuna sahip 50 insan yapımı noktanın listesini oluşturdu. Lomas Los Colorados listenin başında yer aldı. İkinci sıradaki Türkmenistan’daki bir petrol‑doğalgaz tesisi, Şili’deki kaynaktan yaklaşık 20 bin ton daha az emisyon üretiyor. Listedeki sonraki tesisler ise bu seviyenin belirgin biçimde altında kalıyor. UNEP’in Metan Uyarı ve Müdahale Sistemi, metanın küresel ısınmayı hızlandıran emisyonların yaklaşık dörtte birini oluşturduğunu vurguluyor.

“Devasa bir kaynak” uyarısı

Santiago Üniversitesi’nden Prof. Juan Jose Garcés, alanın “Şili’yi aşan ölçekte etkiler doğurabilecek devasa bir metan kaynağı” olduğunu söyledi. Çöplük, başkentin kuzeyinde, 7 milyondan fazla kişinin yaşadığı bölgeden gelen atıkları kabul ediyor. Yerel halk, sinek istilası ve ağır koku nedeniyle yaşam kalitesinin düştüğünü belirtiyor. 70 yaşındaki Patricio Salgado, “Günün 24 saati hayatımızı zorlaştırıyorlar” diyerek tepkisini dile getirdi.

İşletmeci: Metanı biyogaza dönüştürüyoruz

Alanı işleten KDM Empresas, 2007’den beri metanı yakalayıp biyogaza dönüştüren bir program yürüttüğünü bildirdi. Şirket, 2007–2025 döneminde 700 milyon metreküpten fazla metanın ve 11 milyon ton karbondioksit eşdeğeri emisyonun engellendiğini açıkladı. Üretilen enerji Lomas Los Colorados enerji santraline aktarılıyor ve yıllık çıktı 100 bin MWh düzeyine ulaşabiliyor. KDM, UNEP ölçümünün 2026 başındaki tek bir görüntüye dayandığını, hava koşulları ve günlük operasyonlardaki değişkenliği tam yansıtmadığını savundu.

Çözüm için organik atık ayrıştırma çağrısı

Valparaiso Katolik Üniversitesi’nden Prof. Marcelo Mena, organik atıkların kaynağında ayrıştırılmasının acil olduğunu söyledi. Ona göre, kötü kokuya ve metana yol açan maddeler ayrıştırılırsa, anaerobik sindirim ve kompostlama gibi yöntemlerle salımlar hızla düşürülebilir. Böylece çöplüklerden yayılan metanın azaltılması ve enerji geri kazanımı birlikte ilerleyebilir.

Neden kritik?

Atık sahalarından çıkan metan, kısa vadede karbondioksitten çok daha güçlü bir ısı tutma etkisi yaratır. UNEP, petrol‑gaz, kömür ve atık sektörlerinde sürekli ya da sık tekrar eden emisyon kaynaklarını öncelikli müdahale alanı olarak tanımlıyor. Lomas Los Colorados örneği, belediye atık yönetimi, organik atık politikaları ve metan yakalama teknolojilerinin aynı anda güçlendirilmesi gerektiğini gösteriyor.