Avrupa genelinde derinleşen iklim krizi, Birleşik Krallık topraklarında tarihi ve ürkütücü rekorları beraberinde getirmeye devam ediyor. Ada genelinde mevsim normallerinin çok üzerinde seyreden hava sıcaklıkları, yazın henüz ilk ayında ülkeyi adeta bir fırına dönüştürdü. Meteorolojik tahminleri altüst eden bu olağanüstü hava dalgası, kamu sağlığını ve altyapı sistemlerini ciddi şekilde tehdit ediyor.
İngiltere Meteoroloji Ofisi (Met Office) tarafından yayımlanan resmi verilere göre; Haziran ayı, özellikle ayın son günlerinde zirve yapan kavurucu bir sıcak hava dalgası nedeniyle İngiltere tarihinin kayıtlara geçen en sıcak Haziran ayı oldu. Sıcaklıkların insan hayatını tehdit edecek boyutlara ulaşması üzerine, ülke tarihinde ilk kez tam üç gün boyunca kesintisiz olarak “kırmızı yüksek sıcaklık uyarısı” verildi.
1884’ten bu yana en sıcak ikinci dönem
Meteoroloji Ofisi’nin paylaştığı geçici istatistikler, bu ekstrem hava olayının sadece İngiltere ile sınırlı kalmadığını gösteriyor. Galler ve Birleşik Krallık geneli, hava durumu kayıtlarının tutulmaya başlandığı 1884 yılından bu yana tarihin en sıcak ikinci Haziran ayını deneyimledi. Bilim insanları, bu durumun anlık bir dalgalanma değil, küresel ısınmanın kalıcı bir sonucu olduğunu vurguluyor.
Met Office bünyesinde görev yapan iklim bilimci Dr. Emily Carlisle, yaşanan tablonun ardındaki korkutucu küresel ısınma trendine dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:
“Haziran ayında tanıklık ettiğimiz bu ekstrem yüksek sıcaklıklar, 2026 yılı boyunca durmaksızın devam edecek olan çok daha geniş ve tehlikeli bir sıcaklık örüntüsünün parçası. Nitekim geride bıraktığımız yılın ilk altı ayının beşinde, ortalama hava sıcaklıkları tarihsel normların en az 1°C üzerinde ölçüldü. Bu periyotta normalin altında sıcaklık görebildiğimiz tek dönem Ocak ayı oldu.”
Tavsiye Edilen Haberler
Bahar aylarından başlayan kavurucu dalga ve Kew Bahçeleri rekoru
Haziran ayındaki tarihi zirvenin sinyalleri aslında aylar öncesinden, ilkbahar döneminde verilmişti. İngiltere ve Galler, meteoroloji tarihinin en sıcak ilkbahar mevsimini geride bırakırken, Birleşik Krallık bütününde ise tüm zamanların en sıcak üçüncü baharı yaşanmıştı.
Mayıs ayında kaydedilen ekstrem değerler, yaz aylarında yaşanacakların adeta bir fragmanı niteliğindeydi. Met Office verilerine göre, Mayıs ayındaki en dikkat çekici sıcaklık patlaması Büyük Londra bölgesinde yer alan dünyaca ünlü Kew Bahçeleri meteoroloji istasyonunda saptandı.
İstasyonda termometreler 35,1°C’yi göstererek, hem ilgili istasyonun önceki rekoru olan 29,3°C’yi hem de Birleşik Krallık genelindeki eski Mayıs ayı rekoru olan 32,8°C’yi açık ara geride bıraktı.
Meteoroloji Dairesi yetkilileri, ilkbaharın sonlarında normal şartlarda ancak yaz ortasında (Temmuz-Ağustos) görülebilecek bu değerlerin saptanmasını “olağanüstü ve sarsıcı bir anomali” olarak tanımladı.
Geceler nefes aldırmıyor: “Tropikal geceler” dönemi
Haziran ayının ikinci yarısında etkisini artıran rekor kırıcı sıcak hava dalgası, sadece gündüzleri değil geceleri de yaşamı çekilmez hale getirdi. Betonlaşmanın ve şehir ısı adası etkisinin de körüklemesiyle, güneş battıktan sonra bile hava sıcaklıklarında beklenen ferahlama yaşanmadı.
Termometrelerin gece boyunca 20°C’nin altına düşmediği ve meteoroloji literatüründe “tropikal gece” olarak adlandırılan periyotlar İngiltere genelinde sık sık tecrübe edildi.
Geceleri vücudun ve evlerin soğuyamaması, özellikle klimalı altyapıya sahip olmayan geleneksel İngiliz konutlarında yaşayan yaşlılar, çocuklar ve kronik hastalar üzerindeki termal stresi ve sağlık risklerini en üst seviyeye çıkardı.
Küresel okyanus ısınması ve jet akıntıları adayı kuşattı
İngiltere’de yaşanan bu ekstrem Haziran sıcaklarının arkasında, okyanus yüzeyi sıcaklıklarının küresel çapta rekor seviyelere ulaşması ve atmosferik akımların yer değiştirmesi yer alıyor.
Kuzey Atlantik’teki aşırı ısınma, sıcak ve nemli hava kütlelerini doğrudan adanın üzerine taşırken, atmosferin üst katmanlarındaki jet akıntılarının (hava koridorları) bloke olması bu sıcak havanın İngiltere üzerinde günlerce asılı kalmasına neden oluyor.
Avrupalı iklim uzmanları, okyanusların saniyede milyarlarca joule enerji emmeye devam ettiği bu döngüde, Birleşik Krallık gibi ılıman denizsel iklime sahip bölgelerin önümüzdeki Temmuz ve Ağustos aylarında çok daha şiddetli, kurak ve yangın riskini tetikleyen yeni sıcak dalgalarıyla karşı karşıya kalabileceği konusunda ciddi uyarılarda bulunuyor.
