Ember: Küresel elektrikli araç filosu 2025’te günde 1,7 milyon varil petrol tüketimini önledi

Londra merkezli düşünce kuruluşu Ember’in analizine göre, küresel elektrikli araç (EV) filosu 2025’te günlük 1,7 milyon varil petrol tüketimini ikame etti. Elektrikli araçların yaygınlaşması, özellikle net petrol ithalatçısı ülkeler için enerji faturalarını düşürmek ve fiyat şoklarına karşı dayanıklılığı artırmak açısından “önemli bir fırsat” sunuyor.

Satış payları hızla yükseldi: Çin ilk kez yüzde 50’yi aştı

Ember’in verilerine göre 39 ülkede elektrikli araçların satış payı 2019’da yüzde 4 iken 2025’te yüzde 10’un üzerine çıktı. Geçen yıl EV payı Vietnam’da yüzde 38, AB’de yüzde 26, Tayland’da yüzde 21, Endonezya’da yüzde 15; ABD’de yüzde 10, Brezilya’da yüzde 9, Hindistan’da yüzde 4 ve Japonya’da yüzde 3 oldu. Çin’de ise elektrikli araçların toplam araç satışlarındaki payı ilk kez yüzde 50 eşiğini geçti.

Bu yaygınlaşma, 2025’te dünya çapında günlük 1,7 milyon varil petrol talebinin önüne geçti. Bu miktar, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan ihraç ettiği günlük 2,4 milyon varilin yaklaşık yüzde 70’ine denk geliyor. Küresel petrol tüketimi ise yaklaşık 104 milyon varil/gün seviyesinde.

İthalat faturasına etkisi: Yılda yüz milyarlarca dolar

Petrolün varil fiyatı ortalama 80 dolar varsayımıyla, Çin’in elektrikli araç filosu petrol ithalat faturasını yılda yaklaşık 28 milyar dolar; AB’ninki 8 milyar dolar; Hindistan’ınki 600 milyon dolar azaltabilir. Ember’e göre varil başına her 10 dolarlık artış, küresel petrol ithalat faturasını yıllık 160 milyar dolar yükseltiyor. Ulaşımda ithal petrolün yerine elektrikli araçların yaygınlaştırılması, küresel fosil yakıt ithalatını üçte bir oranında düşürerek yılda yaklaşık 600 milyar dolar tasarruf potansiyeli sunuyor.

Hürmüz riski ve Asya’nın kırılganlığı

Son haftalarda Orta Doğu’daki gerilimler Hürmüz Boğazı’ndan petrol ticaretini sekteye uğratarak fiyatları yukarı itti. Asya ülkeleri petrol ihtiyacının yaklaşık yüzde 40’ını bu boğaz üzerinden karşıladığı için fiyat artışlarından en sert etkilenen bölgeler arasında yer aldı. Ember Kıdemli Yöneticisi Daan Walter, “Dünya nüfusunun yüzde 79’u petrol ithal eden ülkelerde yaşıyor. ABD deneyimi de gösteriyor ki, petrolü üretmek dahi ekonomileri küresel fiyat şoklarından korumuyor. Bugün 1970’lerin petrol krizinden farklı olarak daha iyi bir alternatif var: Elektrikli araçlar hızla maliyet rekabetçiliği kazanıyor” dedi. Walter, özellikle Asya’daki gelişmekte olan ülkelerde EV yayılımının petrol talebi artış hızını şimdiden yavaşlattığını kaydetti.

Politika mesajı: Enerji güvenliği ve iklim için ‘çift fayda’

Ember’in bulguları, elektrikli araçların yalnızca emisyonları azaltmakla kalmayıp, petrol fiyat dalgalanmalarına ve arz şoklarına karşı da “sigorta” işlevi gördüğünü ortaya koyuyor. Analiz, şarj altyapısı, yerli batarya üretimi, akıllı şebekeler ve yenilenebilir enerji entegrasyonuna yönelik kapsamlı politika paketlerinin, ithalata bağımlı ekonomilerde hem enerji güvenliğini güçlendireceğini hem de dış ticaret açığını azaltacağını vurguluyor.