Küresel ısınma hac ibadetini daha tehlikeli hale getiriyor: Mekke’de aşırı sıcaklıklar alarm veriyor

Yeni bir analiz, iklim krizinin Mekke’deki sıcaklıkları tehlikeli seviyelere taşıdığını ortaya koydu. Araştırmaya göre fosil yakıt kaynaklı küresel ısınma nedeniyle Mayıs ayında bile 40 dereceyi aşan sıcaklıklar görülüyor ve hac ibadetinin güvenli şekilde gerçekleştirilebildiği dönem giderek daralıyor.

Dünyanın en büyük dini buluşmalarından biri olan hac ibadeti, iklim değişikliğinin etkileri nedeniyle giderek daha büyük risklerle karşı karşıya kalıyor. Bilim insanlarının yayımladığı yeni bir analiz, küresel ısınmanın Mekke’nin iklimini köklü biçimde değiştirdiğini ve milyonlarca hacıyı aşırı sıcaklıklara maruz bıraktığını ortaya koydu.

Araştırmaya göre, fosil yakıt kullanımından kaynaklanan karbon emisyonları nedeniyle Mekke’de Mayıs ayında düzenli olarak 40 dereceyi aşan sıcaklıklar görülmeye başladı. Geçmişte bu seviyedeki sıcaklıklar yalnızca yaz aylarında yaşanırken, bugün bahar aylarında da tehlikeli sıcak hava koşulları oluşuyor.

Hac yolculuğu için güvenli dönem daralıyor

Dünya Hava Durumu Atıf Grubu (World Weather Attribution) tarafından yapılan çalışmaya göre, Mayıs ayında ortalama sıcaklıklar insan kaynaklı iklim değişikliği öncesine kıyasla yaklaşık 3,5 derece yükseldi. Bu artış, hac ibadetinin gerçekleştirildiği dönemi geçmişte yazın en sıcak günlerinde görülen koşullar kadar riskli hale getiriyor.

Uzmanlar, mevcut emisyon politikalarının devam etmesi halinde yüzyılın sonuna doğru hac ibadetinin yılın büyük bölümünde aşırı sıcaklık tehdidi altında gerçekleştirileceğini belirtiyor.

2024 yılında 1300’den fazla hacı yaşamını yitirmişti

Aşırı sıcakların hac üzerindeki etkileri daha önce de acı sonuçlar doğurmuştu. Hac ibadetinin Haziran ayına denk geldiği 2024 yılında sıcaklık ve nem kaynaklı sağlık sorunları nedeniyle 1300’den fazla kişi hayatını kaybetmişti.

Araştırmacılar, geçmişte nadiren görülen 40 derecelik Mayıs sıcaklıklarının artık her iki ila üç yılda bir yaşanmasının beklendiğini vurguluyor.

Bilim insanları: Fosil yakıtlardan çıkış hızlanmalı

Araştırmanın yazarlarından, Imperial College London öğretim üyesi Prof. Friederike Otto, yalnızca uyum önlemlerinin yeterli olmayacağını söyledi.

Otto, “Suudi Arabistan gölgelendirme sistemleri, serinleme noktaları ve sağlık hizmetleri gibi önemli adımlar atıyor. Ancak fosil yakıtlara olan bağımlılığı azaltmazsak milyonlarca Müslüman, ibadetlerini giderek daha tehlikeli bir iklimde yerine getirmek zorunda kalacak” değerlendirmesinde bulundu.

Imperial College London’dan Dr. Clair Barnes ise fosil yakıt kullanımının sürmesi halinde hac için uygun sıcaklık koşullarının görüldüğü zaman aralığının giderek daralacağını belirtti.

Hac ve iklim değişikliği arasındaki risk büyüyor

İslam’ın beş şartından biri olan hac ibadeti, ay takvimine göre düzenlendiği için her yıl yaklaşık 10 ila 11 gün daha erken bir tarihe kayıyor. Yaklaşık 33 yıllık döngü içerisinde farklı mevsimlere denk gelen hac, son yıllarda yeniden sıcak yaz dönemlerine yaklaşmaya başladı.

2022 yılında yayımlanan başka bir araştırma da küresel sıcaklık artışının yüzyıl sonunda 3 dereceye ulaşması halinde hac yolculuklarının yaklaşık yüzde 97’sinin tehlikeli sıcaklık koşulları altında gerçekleşeceğini ortaya koymuştu.

“Milyonlarca insanın sağlığı risk altında”

Kopenhag Afet Araştırma Merkezi’nden Dr. Emmanuel Raju, hac sırasında yaşanan aşırı sıcakların benzersiz bir insani risk oluşturduğunu belirterek, “Sisleme sistemleri ve su istasyonları hayati önem taşıyor. Ancak sıcaklıklar bu hızla yükselmeye devam ederse, hac yolculuğuna katılan milyonlarca insanın sağlığı ve yaşamı ciddi risk altında olacak” dedi.

Bilim insanları, hac ibadetinin gelecekte güvenli şekilde sürdürülebilmesi için sera gazı emisyonlarının hızla azaltılması ve küresel sıcaklık artışının sınırlandırılması gerektiği konusunda uyarıyor.