Küresel sıcaklıklar yeni rekorlara hazırlanıyor: DMÖ’den önümüzdeki 5 yıl için kritik iklim uyarısı

Küresel sıcaklıkların önümüzdeki beş yıl içinde yeni rekorlar kırma ihtimali giderek artarken, bilim insanları iklim krizinin etkilerinin daha belirgin hale geleceği konusunda uyarıyor.

Dünya Meteoroloji Örgütü’nün (WMO) yayımladığı son rapora göre, 2026-2030 döneminde dünyanın yeni sıcaklık rekorları görme olasılığı yüzde 86’ya ulaşırken, küresel sıcaklıkların sanayi öncesi dönemin 1,5 derece üzerine çıkması ise neredeyse kesinleşmiş durumda. Uzmanlar, bu eğilimin aşırı hava olayları, kuraklıklar, seller ve gıda güvenliği üzerindeki riskleri artırabileceğine dikkat çekiyor.

WMO: Yeni sıcaklık rekoru kırılma olasılığı yüzde 86

World Meteorological Organization (WMO) tarafından yayımlanan ve İngiltere’nin Met Office kurumu tarafından hazırlanan rapor, küresel iklim sisteminin önümüzdeki yıllarda daha da ısınacağını ortaya koydu.

Rapora göre 2026-2030 yılları arasında en az bir yılın, 2024’te kaydedilen ve sanayi öncesi dönemin 1,55 derece üzerinde gerçekleşen küresel sıcaklık rekorunu aşma olasılığı yüzde 86 seviyesinde bulunuyor. Bu durum, son yıllarda peş peşe kırılan sıcaklık rekorlarının yeni bir aşamaya geçebileceğine işaret ediyor.

Bilim insanları, sera gazı emisyonlarının yüksek seviyelerde seyretmeye devam etmesi ve doğal iklim döngülerinin etkisiyle küresel sıcaklıkların kısa vadede düşmesinin beklenmediğini vurguluyor.

1,5 derece eşiği giderek daha sık aşılabilir

Raporda dikkat çeken en önemli bulgulardan biri de Paris İklim Anlaşması’nın sembolik sınırı olarak kabul edilen 1,5 derece eşiğiyle ilgili oldu.

WMO’ya göre 2026-2030 arasında en az bir yıl boyunca küresel ortalama sıcaklığın sanayi öncesi döneme göre 1,5 derecenin üzerine çıkma ihtimali yüzde 91 olarak hesaplandı. Beş yıllık ortalamanın 1,5 dereceyi aşma olasılığı ise yüzde 75 seviyesine yükseldi.

Uzmanlar, bu tahminlerin Paris Anlaşması hedefinin tamamen kaybedildiği anlamına gelmediğini ancak uzun vadeli hedefe ulaşmanın giderek zorlaştığını gösterdiğini belirtiyor. Paris Anlaşması kapsamında ülkeler, küresel sıcaklık artışını mümkünse 1,5 derece ile sınırlandırmayı hedefliyor.

El Niño etkisi sıcaklıkları daha da artırabilir

Araştırmacılar, önümüzdeki dönemde beklenen yeni bir El Niño olayının sıcaklık rekorlarını hızlandırabilecek önemli faktörlerden biri olduğuna dikkat çekiyor.

Raporun baş yazarı Leon Hermanson, 2026 sonlarında El Niño koşullarının yeniden gelişmesinin beklendiğini ve bunun özellikle 2027 yılını yeni bir rekor yılı haline getirebileceğini ifade etti.

ABD’nin National Oceanic and Atmospheric Administration verilerine göre El Niño’nun önümüzdeki aylarda oluşma ihtimali yüzde 82 seviyesinde bulunuyor. Bazı iklim uzmanları ise daha güçlü bir “Süper El Niño” olasılığının da masada olduğunu belirtiyor.

El Niño, Pasifik Okyanusu’nun ekvatoral kesimlerinde deniz yüzeyi sıcaklıklarının yükselmesiyle ortaya çıkıyor ve küresel ölçekte sıcaklıkları artıran doğal bir iklim olayı olarak biliniyor.

Avrupa ve Kuzey Kutbu için yağış ve sıcaklık uyarısı

WMO’nun projeksiyonları yalnızca sıcaklıklarla sınırlı değil. Önümüzdeki beş yıl boyunca özellikle Kuzey Avrupa’da ortalamanın üzerinde yağış görülmesi bekleniyor.

Modellemeler ayrıca Sahel bölgesi, Alaska, Sibirya ve Kuzey Avrupa’da daha yağışlı yaz koşullarına işaret ederken, Amazon Havzası’nda kuraklık riskinin artabileceğini gösteriyor.

Öte yandan Kuzey Kutbu’nda sıcaklık artışının küresel ortalamanın çok üzerinde gerçekleşmesi bekleniyor. Rapora göre Arktik bölgesindeki kış sıcaklıkları, 1991-2020 ortalamasının yaklaşık 2,8 derece üzerinde seyredebilir. Bu durum, buzulların erimesi ve deniz seviyelerinin yükselmesi açısından kritik önem taşıyor.

İklim değişikliği aşırı hava olaylarını artırıyor

Son yıllarda yaşanan rekor sıcaklıklar, seller, kuraklıklar ve orman yangınları iklim değişikliğinin etkilerini daha görünür hale getirdi. Bilim insanları, sıcaklık artışının her ek ondalık derecesinin aşırı hava olaylarının sıklığını ve şiddetini artırdığını belirtiyor.

Enerji ve İklim İstihbarat Birimi’nin uluslararası program direktörü Gareth Redmond-King, mevcut sıcaklık seviyelerinde bile sağlık, tarım, su kaynakları ve yaşam maliyetleri üzerinde ciddi baskılar oluştuğunu vurguladı. Uzmanlara göre önümüzdeki yıllarda sıcaklıkların daha da yükselmesi, bu riskleri büyütebilir.

Küresel iklim hedefleri için kritik dönem

WMO raporu, küresel iklim politikalarının önümüzdeki birkaç yıl içinde belirleyici olacağını ortaya koyuyor. Bilim insanları, sera gazı emisyonlarının hızlı şekilde azaltılmaması halinde 1,5 derece hedefinin uzun vadede aşılmasının kaçınılmaz hale gelebileceği konusunda uyarıyor.

Önümüzdeki beş yılın, hem küresel sıcaklık rekorları hem de iklim politikaları açısından kritik bir dönem olması bekleniyor. Uzmanlara göre yenilenebilir enerji yatırımlarının artırılması, fosil yakıt kullanımının azaltılması ve emisyon azaltım hedeflerinin güçlendirilmesi, iklim değişikliğinin en ağır etkilerini sınırlandırmak için hayati önem taşıyor.

Dünya Meteoroloji Örgütü’nün son tahminleri, küresel ısınmanın hız kesmeden devam ettiğini ve yeni sıcaklık rekorlarının kapıda olduğunu gösteriyor. Önümüzdeki yıllarda 1,5 derece eşiğinin daha sık aşılması beklenirken, uzmanlar iklim krizinin etkilerini sınırlamak için acil ve kapsamlı emisyon azaltım politikalarının hayata geçirilmesi gerektiğini vurguluyor. Aksi halde daha sıcak, daha kurak ve daha aşırı hava olaylarının yaşandığı bir döneme girilmesi kaçınılmaz olabilir.